Curator, mentor of bewindvoerder: wat is het verschil?

Het verschil tussen een curator, mentorschap en bewindvoering  is voor veel mensen lastig te begrijpen. Toch is het belangrijk om te weten wie je waarvoor inschakelt als iemand zijn eigen zaken niet meer goed kan regelen. Misschien is er sprake van schulden, een ziekte, een verstandelijke beperking of ouderdom. In zulke situaties is het goed dat er maatregelen bestaan die je kunnen beschermen. Maar hoe weet je welke vorm van hulp het beste past bij jouw situatie?

Waarom zijn er drie soorten beschermingsmaatregelen?

Wanneer iemand niet goed meer voor zichzelf kan zorgen of de eigen geldzaken niet meer kan regelen, is het belangrijk dat iemand anders helpt. De wet biedt drie manieren om dat te doen: curatele, mentorschap en bewindvoering. Elk van deze maatregelen beschermt op een andere manier.

Soms gaat het vooral om geldzaken, soms juist om beslissingen over zorg of wonen. En in andere gevallen is er sprake van een situatie waarin iemand helemaal niets meer zelfstandig kan beslissen. Daarom is het belangrijk dat er verschillende oplossingen zijn.

Wat als iemand zijn eigen zaken niet meer goed kan regelen?

Er zijn veel redenen waarom iemand hulp nodig heeft. Denk aan dementie, een verstandelijke beperking, psychische klachten, verslaving of ernstige schulden. In zulke gevallen kan het gevaarlijk of schadelijk zijn als iemand belangrijke beslissingen blijft nemen zonder hulp. Het kan bijvoorbeeld gebeuren dat iemand zijn geld weggeeft, contracten tekent die niet goed zijn, of zorg weigert die nodig is. Dan is het goed om te kijken naar een beschermingsmaatregel. Zo zorg je dat iemands belangen goed worden behartigd.

Wat doet een curator?

Een curator wordt ingeschakeld wanneer iemand volledig wilsonbekwaam is. Dat betekent dat iemand niet meer in staat is om zijn eigen beslissingen te nemen — niet over geld, niet over zorg, en ook niet over persoonlijke zaken. Curatele is de meest ingrijpende maatregel van de drie.

Volledige overname van persoonlijke én financiële beslissingen

Als je onder curatele staat, mag je zelf geen officiële beslissingen meer nemen. De curator beslist in jouw plaats. Denk aan het afsluiten van contracten, het verkopen van spullen of het aanvragen van zorg. Zelfs een aankoop in een winkel kan soms alleen met toestemming van de curator. Je wordt als persoon dan ook officieel handelingsonbekwaam verklaard.

De curator beheert niet alleen het geld, maar ook je persoonlijke zaken. Hij of zij regelt dus ook afspraken met zorgverleners, huisvesting en andere belangrijke keuzes die invloed hebben op je dagelijks leven.

Wanneer wordt een curator benoemd?

Curatele is bedoeld voor situaties waarin iemand echt niet meer in staat is om beslissingen te begrijpen of te overzien. Vaak is er dan sprake van een zware verstandelijke beperking, vergevorderde dementie of ernstige psychiatrische problematiek. Omdat het zo’n ingrijpende maatregel is, wordt curatele alleen ingezet als andere vormen van hulp niet voldoende zijn.

De kantonrechter beslist of curatele nodig is. Hiervoor is meestal een verklaring van een arts nodig. Ook familieleden of hulpverleners kunnen aangeven dat ze zich zorgen maken.

Wat doet een mentor?

Een mentor wordt benoemd als iemand wel zijn geldzaken nog kan regelen, maar moeite heeft met persoonlijke beslissingen. Denk aan keuzes over zorg, behandeling, of woonplek. Mentorschap is dus gericht op bescherming van iemands persoonlijke belangen.

Bescherming van persoonlijke belangen en zorgbeslissingen

De mentor helpt bij het maken van beslissingen over gezondheid, verzorging, welzijn en begeleiding. Hij of zij praat met artsen, zorgverleners of begeleiders, en beslist samen met jou — of als dat niet lukt, in jouw belang.
Je kunt bijvoorbeeld een mentor nodig hebben als je psychische klachten hebt, niet goed begrijpt wat artsen uitleggen, of snel beïnvloedbaar bent. De mentor let er dan op dat je goede zorg krijgt en dat je niet in de problemen komt doordat je verkeerde keuzes maakt.
Het is belangrijk om te weten dat een mentor niets doet met je geldzaken. Daarvoor is eventueel een bewindvoerder nodig.

Voor wie is mentorschap bedoeld?

Mentorschap is vooral geschikt voor mensen met lichtere vormen van kwetsbaarheid, zoals beginnende dementie, een verstandelijke beperking of langdurige psychische problemen. Je hebt dan nog wel inzicht in je geldzaken, maar je vindt het lastig om medische of persoonlijke beslissingen te nemen.
Mentorschap is minder ingrijpend dan curatele, maar biedt wel de bescherming die nodig is op persoonlijk vlak.

Wat doet een bewindvoerder?

Een bewindvoerder wordt benoemd om jouw geldzaken te beheren als je dat (tijdelijk of langdurig) zelf niet goed meer kunt. Denk aan situaties waarin je te maken hebt met schulden, een burn-out, een beperking of psychische klachten. Bewindvoering is bedoeld om te voorkomen dat je verder in financiële problemen raakt.

Hulp bij financiële zaken en schulden

De bewindvoerder regelt je administratie en zorgt ervoor dat je vaste lasten worden betaald. Je inkomen komt binnen op een aparte beheerrekening, en jij krijgt een vast bedrag per week of maand op je leefgeldrekening. Je hoeft zelf geen rekeningen meer te openen of contact te hebben met schuldeisers.
Ook als je recht hebt op toeslagen of kwijtscheldingen, regelt de bewindvoerder dat voor je. Het doel is om overzicht te krijgen en te zorgen dat je geen nieuwe schulden maakt. 

Welke maatregel past het best bij jouw situatie?

Het is niet altijd makkelijk om te bepalen of je een curator, mentor of bewindvoerder nodig hebt. Soms is het verschil klein, maar het effect groot. Daarom is het belangrijk om goed naar je eigen situatie te kijken: heb je vooral hulp nodig bij je geld? Of gaat het juist om persoonlijke beslissingen? Of allebei?
Als je twijfelt, is het verstandig om er met iemand over te praten — een hulpverlener, je huisarts of een bewindvoerder. Samen kijk je welke maatregel het beste past. 

Meer weten over bewindvoering?

Ben je vooral op zoek naar hulp bij je geldzaken? Dan is bewindvoering vaak de juiste stap. Je hoeft het niet alleen te doen.
Lees meer over bewindvoering of neem vrijblijvend contact met ons op. We denken met je mee en helpen je om de juiste keuze te maken — rustig, duidelijk en altijd in jouw belang.